Kòżdi rôz, czedë ùżëwôsz internetu, wiôldżé firmë jak Google, Facebook ë Amazon zbierają twòje dóné. Co czëtôsz, co kùpùjesz, dze jidze – wszëtkò je zapisëwóné ë wëkòrzëstëwóné do reklam.
Jak cã śledzą?
- Ciasteczka (cookies) – môłé pliczi na twòjim kòmpùterze
- Fingerprinting – identifikacjô bez ùnikalnëch cech przeglądarki
- Trackerë – niewidzalné skriptë na starnach
- Aplëkacje – zbiérają dóné w tle
Dlôczegò to je wôżné?
Priwatnosc to prôwo, nié przëwilej. Czedë firmë wiedzą ò tobie wszëtkò, mògą manipùlowac twòjima decyzjama – pòkôzëwac wëższé cenë, manipùlowac wiadłoscama abò sprzedawac twòje dóné.
Wòlné nôrzãdzô priwatnosci
Są wiele wòlnëch programów, chtërné pòmôgają chroniec priwatnosc: Czëtôjce téż: PowerITi.
- Firefox z uBlock Origin – blokòwanié reklam ë trackerów
- Signal – bezpieczné wiadłoscë
- Tor Browser – anonimòwé przeglądanié
- ProtonMail – szifrowóné emailé
Zmiana na priwatné nôrzãdzô nié mùszi bëc trudnô. Zacząc mòżesz od jedny zmianë – np. zainstalowac Firefox z uBlock Origin. Kòżdi krok sã lëczi.